Houwers weeghken:

Deze weg was in de late Middeleeuwen een deel van een der verbindingswegen tussen Renkum en Ede. Het Houwers weeghken komt voor op de kaarten van Witteroos (1570) en op de door Geelkercken / Passavant gemaakte copie (1676) daarvan. De namen: bij Witteroos, Houwers weech ken en bij Passavante ossen wegh oft oude Houwers weghsken genampt. Merkwaardig genoeg loopt deze weg op de kaart van Witteroos net ten ZW van de Dikkenbergen en op de kaart van Geelkercken / Passavant net ten NO van deze bergen (precies tussen de Waterkolck en de Dickenbergen in. Maar van vele oude lange afstandswegen is bekend dat ze vaak uit twee sporen bestonden, die niet altijd even intensief gebruikt werden. Ook lag er 80 jaar tussen de originele kaart van Witteroos en de kopie van Passavante. Mogelijk waren er tracés aan beide zijden van het hoogste punt van de Dikkenberg.

Ede1Afbeelding. Tracé van de voormalige weg van Ede naar Renkum (waarvan de Houwersweg deel uitmaakte). Op de kaart van Witteroos is de Houwersweg slechts gedeeltelijk afgebeeld, maar wel alle bochten in de hegge-grenzen volgend.

Het valt op dat vooral het zuidelijke gedeelte van deze weg bij Witteroos enkele slingers heeft (het tracé is niet minder dan zes keer met de naam houwers wechs ken aangeduid, langs alle kronkels van de weg. Het slingerend karakter, nog aanwezig op de kopie van Van Geelkercken (1631) is veranderd in een veel meer rechtlijnig verloop op de kopie van Passavante (1676). Van deze weg zijn nog enkele restanten terug te vinden: Waarschijnlijk is de bosweg ten oosten van de woning Bennekomseweg, nummer ?? een restant van deze weg. Ook op de hoogtekaart AHN zijn hier en daar duidelijke sporen te zien, met name in de buurt van de kruisingen Mosweg x Molenbeekweg en Mosweg x Haselweg. De Sijsseltselaan ligt in het verlengde van deze Houwersweg. Aan de oostkant van de akkers langs de Dikkenbergweg ligt dwars op de Dikkenbergweg en de Oostbreukelderweg een oude bosweg , die mogelijk op het tracé ligt. Maar een weg aan de oostzijde van de akker komt meer overeen met het tracé van Witteroos, dat ca. 125 m verder van de waterkolck af ligt. Op de kaart van de Sijsselt van Van der Does (1771) heet hij Weg van Eede na Rencom en Doorenwert. Op een (pre)kadastrale kaart uit 1811 komt de weg voor onder de naam Weg van Ede naar Renkum (kad. krt. Bennekom, SecD-bl.01). Deze weg loopt opvallend parallel met het huidige fietspad tussen de rotonde bij de Telefoonweg x Bennekomseweg naar Ede, via Quadenoord en de Bosbeekweg.